در دنیای فناوری سال ۲۰۲۵، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یک نیروی محرکه کلیدی برای تحول دیجیتال ظاهر شده است. طبق گزارش مککینزی در سال ۲۰۲۵، ۸۸ درصد سازمانها حداقل در یک عملکرد تجاری از AI استفاده میکنند، اما تنها ۳۳ درصد آن را در مقیاس گسترده پیادهسازی کردهاند [1]. این شکاف، که در گزارشهای جهانی مانند AI Index ۲۰۲۵ استنفورد نیز برجسته شده، نشاندهنده نیاز به چهارچوبهای بلوغ AI است که سازمانها را در ارزیابی، بهبود و همراستایی AI با اهداف تجاری یاری کنند [2]. این مقاله به بررسی جامع چهارچوبهای بلوغ AI میپردازد، با تمرکز بر مدلهای معتبر مانند گارتنر، مککینزی، CMMI، شاخصهای آمادگی PwC و Deloitte، استاندارد ISO/IEC TR ۲۴۰۲۸ و اصول OECD. هدف، ارائه راهنمایی کاربردی برای سازمانها جهت ارزیابی، بهبود و همراستایی AI با اهداف تجاری است. مقاله بر اساس دادههای بهروز تا دسامبر ۲۰۲۵ تدوین شده و شامل مقایسه، پیشنهادهای عملی، بنچمارکهای جهانی، کیس استادیهای واقعی از شرکتهایی مانند مایکروسافت، IBM، JPMorgan Chase و AXA، و توضیح مفصلی در مورد شرکتهای ارائهدهنده این چهارچوبها است. برای غنیسازی، از جداول مقایسهای، اشکال گرافیکی و لینک به تصاویر مرتبط استفاده شده تا درک بصری افزایش یابد.
